دوره جامع آموزش شنیون (فصل چهارم تقسیم بندی سر)
- masih karimi
- تاریخ انتشار :
- بدون نظر
- تاریخ بروزرسانی : 1405/06/10
چکیده مطلبـــــ :
تقسیمبندی سر در شینیون با مرجان خانجانی
در فصلهای گذشته با مفهوم شینیون حرفهای، ساختمان و ویژگیهای مو و همچنین فرم سر و صورت آشنا شدیم.این مرحله، هنرجو باید یاد بگیرد چگونه مو را برای اجرای یک طراحی حرفهای تقسیمبندی و سازماندهی کند.
شینیون، تقسیمبندی فقط جدا کردن موها نیست؛ بلکه نوعی نقشهخوانی سر است که به شینیونکار کمک میکند حجم، جهت حرکت، فرم و ساختار مدل را کنترل کند.
یک تقسیمبندی صحیح میتواند اجرای شینیون را دقیقتر، تمیزتر و قابلکنترلتر کند؛ در حالی که تقسیمبندی اشتباه ممکن است حتی یک طراحی زیبا را در مرحله اجرا با مشکل مواجه کند.
این فصل از دوره جامع آموزش شینیون با رویکرد تخصصی مرجان خانجانی، مدرس بینالمللی شینیون و مدیر آموزشگاه فنیوحرفهای اسطوره در مشهد، به اصول Sectioning، نواحی مختلف سر و روش نقشهخوانی برای طراحی و اجرای شینیون اختصاص دارد.
تقسیمبندی مو در شینیون چیست؟
Sectioning به فرآیند تقسیم کردن مو به بخشهای مشخص و هدفمند گفته میشود.
هدف از تقسیمبندی این است که شینیونکار بتواند هر قسمت از مو را متناسب با نقشی که در طراحی دارد، کنترل و اجرا کند.
تقسیمبندی میتواند برای اهداف مختلف انجام شود:
- کنترل حجم
- تعیین جهت حرکت مو
- ایجاد تقارن یا عدم تقارن
- ساخت پایه شینیون
- ایجاد بافت
- ایجاد لایههای مختلف
- کنترل کشش
- دسترسی بهتر به قسمتهای مختلف سر
- تثبیت بهتر مدل
بنابراین:
تقسیمبندی، نقشه اجرای شینیون است.
چرا Sectioning در شینیون اهمیت دارد؟
شینیون حرفهای معمولاً از چند بخش مختلف تشکیل میشود و هر بخش ممکن است نقش متفاوتی داشته باشد.
برای مثال:
یک قسمت میتواند برای ایجاد حجم در تاج سر استفاده شود، بخش دیگری برای فرمدهی اطراف صورت و قسمت دیگری برای ساخت پایه شینیون.
اگر این بخشها بدون برنامه مشخص از یکدیگر جدا شوند، کنترل مدل دشوار خواهد شد.
تقسیمبندی صحیح باعث میشود:
- حجم دقیقتر کنترل شود.
- فرم شینیون منظمتر باشد.
- اجرای تکنیکها آسانتر شود.
- سنجاقگذاری دقیقتر انجام شود.
- کشش مو بهتر مدیریت شود.
- نتیجه نهایی قابل پیشبینیتر باشد.
به همین دلیل، یکی از پایههای آموزش شینیون حرفهای، یادگیری اصول تقسیمبندی مو است.
نقشهخوانی سر در شینیون چیست؟
Head Mapping یعنی شناخت نواحی مختلف سر و درک ارتباط آنها با یکدیگر در زمان طراحی.
شینیونکار باید بتواند سر را مانند یک نقشه سهبعدی تصور کند.
او باید بداند:
- نقطه مرکزی سر کجاست؟
- تاج سر در کجا قرار دارد؟
- پسسر چه محدودهای دارد؟
- ناحیه گردن از کجا شروع میشود؟
- کنارههای سر چه نقشی در طراحی دارند؟
- خطوط تقسیمبندی چگونه به فرم نهایی کمک میکنند؟
این مهارت باعث میشود شینیونکار به جای جدا کردن تصادفی مو، هر Section را با یک هدف مشخص ایجاد کند.
تقسیمبندی Center چیست؟
Center Section یکی از پایهایترین تقسیمبندیها در طراحی مو است.
در این تقسیمبندی، مو بر اساس خط مرکزی سر به دو بخش اصلی تقسیم میشود:
- سمت راست
- سمت چپ
خط مرکزی معمولاً از قسمت جلوی سر به سمت پشت ادامه پیدا میکند.
کاربرد Center Section
این تقسیمبندی برای مواردی مانند:
- ایجاد تقارن
- طراحی شینیونهای متقارن
- کنترل دو طرف سر
- ایجاد تقسیمبندیهای دقیقتر
- طراحی فرمهای کلاسیک
کاربرد دارد.
در شینیونهای مدرن نیز میتوان از خط مرکزی به عنوان یک مرجع استفاده کرد، حتی اگر طراحی نهایی کاملاً متقارن نباشد.
تقسیمبندی Side چیست؟
Side Section به نواحی جانبی سر مربوط میشود.
این قسمتها معمولاً در اطراف:
- شقیقه
- گوش
- کنارههای سر
قرار میگیرند.
بخشهای جانبی در شینیون اهمیت زیادی دارند؛ زیرا مستقیماً با قاببندی صورت ارتباط دارند.
شینیونکار میتواند با کنترل حجم و جهت این قسمتها، ظاهر چهره را متعادلتر کند.
تقسیمبندی Horizontal چیست؟
Horizontal Section به تقسیمبندی افقی گفته میشود.
در این روش، مو با خطوط تقریباً افقی به بخشهای مختلف تقسیم میشود.
این نوع تقسیمبندی میتواند برای:
- کنترل حجم
- ایجاد لایههای کاری
- ساخت پایه
- فرمدهی قسمتهای مختلف
- کنترل بخشهای پشت سر
استفاده شود.
در شینیونهای حجیم، تقسیمبندی افقی میتواند به شینیونکار کمک کند حجم را بهصورت مرحلهای کنترل کند.
تقسیمبندی Vertical چیست؟
Vertical Section به تقسیمبندی عمودی گفته میشود.
در این روش، بخشهایی از مو با خطوط عمودی جدا میشوند.
این نوع تقسیمبندی میتواند در:
- کنترل جهت حرکت مو
- ایجاد خطوط عمودی
- فرمدهی کنارهها
- طراحی ساختارهای کشیده
- کنترل حجم جانبی
کاربرد داشته باشد.
انتخاب تقسیمبندی عمودی یا افقی باید بر اساس هدف طراحی انجام شود.
تقسیمبندی Diagonal چیست؟
Diagonal Section به تقسیمبندی مورب گفته میشود.
خطوط مورب میتوانند حرکت بیشتری در طراحی ایجاد کنند و برای مدلهایی که ساختار کاملاً افقی یا عمودی ندارند، بسیار کاربردی هستند.
تقسیمبندی مورب میتواند در ایجاد:
- حرکت
- پویایی
- فرمهای نرم
- عدم تقارن کنترلشده
- انتقال حجم از یک ناحیه به ناحیه دیگر
استفاده شود.
در طراحیهای مدرن، خطوط مورب میتوانند نقش مهمی در ایجاد حس حرکت داشته باشند.
Crown چیست؟
Crown یا تاج سر یکی از مهمترین نواحی در طراحی شینیون است.
این قسمت در بخش بالایی و پشت سر قرار دارد و نقش مهمی در ایجاد ارتفاع و حجم بصری دارد.
تاج سر میتواند در طراحی:
- حجم بالا
- فرم کلی شینیون
- جهت حرکت مو
- کشیدگی بصری صورت
تأثیر داشته باشد.
به همین دلیل، شینیونکار باید قبل از ایجاد حجم در این قسمت، فرم سر و صورت را که در فصل سوم بررسی کردیم، در نظر بگیرد.
Crown Area چیست؟
اصطلاح Crown Area معمولاً به محدوده گستردهتری در اطراف ناحیه تاج سر اشاره میکند.
این ناحیه میتواند شامل قسمتهایی از:
- بالای سر
- اطراف تاج
- بخش بالایی پسسر
باشد.
تفاوت میان Crown Point و Crown Area در این است که اولی بیشتر به یک ناحیه مشخص و مرجع اشاره دارد، در حالی که Crown Area میتواند محدوده وسیعتری از سر را شامل شود.
در طراحی شینیون، شناخت این محدوده به کنترل حجم و ساختار کمک میکند.
Nape چیست؟
Nape به قسمت پایین پشت گردن و ناحیه پایینی رویش مو در پشت سر گفته میشود.
این قسمت در بسیاری از شینیونها نقش مهمی دارد.
بسته به طراحی، ناحیه Nape میتواند:
- کاملاً جمع شود.
- آزاد باقی بماند.
- برای ایجاد خطوط نرم استفاده شود.
- بخشی از پایه شینیون باشد.
- در طراحی Low Bun یا شینیون پایین نقش داشته باشد.
شناخت Nape برای طراحی مدلهایی که در قسمت پایین سر قرار میگیرند بسیار مهم است.
سایر نواحی مهم سر در شینیون
علاوه بر Crown و Nape، شینیونکار باید نواحی دیگری را نیز بشناسد.
Front Area
قسمت جلوی سر که ارتباط مستقیمی با پیشانی و قاب صورت دارد.
Temple Area
ناحیه شقیقه که در طراحی اطراف صورت اهمیت زیادی دارد.
Side Area
قسمتهای جانبی سر در اطراف گوش و شقیقه.
Occipital Area
ناحیه برجسته پسسر که یکی از نقاط مهم در ساخت حجم و فرم شینیون است.
Back Area
قسمت پشت سر که بخش زیادی از ساختار شینیون میتواند در آن شکل بگیرد.
شناخت این نواحی به شینیونکار کمک میکند قبل از شروع کار، سر را به بخشهای قابلکنترل تقسیم کند.
تقسیمبندی پایه در مقابل تقسیمبندی تخصصی
تقسیمبندیهای پایه معمولاً برای مشخص کردن ساختار کلی سر استفاده میشوند.
مانند:
- Center
- Side
- Horizontal
- Vertical
اما تقسیمبندی تخصصی بر اساس مدل و هدف طراحی شکل میگیرد.
برای مثال ممکن است در یک شینیون:
- قسمت Crown جدا شود.
- دو Side Section ایجاد شود.
- قسمت Nape برای پایه اختصاص پیدا کند.
- بخش Front برای قاببندی صورت آزاد گذاشته شود.
- قسمت Back به چند Section کوچکتر تقسیم شود.
بنابراین:
تقسیمبندی تخصصی یک الگوی ثابت برای تمام شینیونها نیست.
رابطه تقسیمبندی با طراحی شینیون
یکی از مهمترین اصول در آموزش شینیون این است که تقسیمبندی باید قبل از اجرا با طراحی ارتباط داشته باشد.
شینیونکار باید از خود بپرسد:
- حجم اصلی کجا قرار میگیرد؟
- پایه شینیون کجاست؟
- حرکت مو از کدام قسمت آغاز میشود؟
- کدام بخش باید آزاد باشد؟
- کدام قسمت باید صاف باشد؟
- کدام قسمت بافت یا Texture ایجاد میکند؟
بعد از پاسخ به این سؤالها، تقسیمبندی انجام میشود.
یعنی:
Design → Sectioning → Execution
طراحی، تقسیمبندی و سپس اجرا.
تقسیمبندی و کنترل حجم
حجم یکی از عناصر اصلی شینیون است و تقسیمبندی ابزار مهمی برای کنترل آن محسوب میشود.
اگر تمام موها به یکباره درگیر شوند، کنترل حجم دشوار خواهد بود.
اما با تقسیم کردن مو به Sectionهای مشخص، شینیونکار میتواند:
- حجم هر قسمت را کنترل کند.
- ارتفاع را تنظیم کند.
- حجم اضافی را کاهش دهد.
- حجم مورد نیاز را در نقطه مناسب ایجاد کند.
این موضوع بهخصوص در مدلهای حجیم و ساختاری اهمیت زیادی دارد.
تقسیمبندی و کنترل کشش مو
تقسیمبندی فقط برای زیبایی نیست؛ بلکه در کنترل Tension یا کشش مو نیز اهمیت دارد.
اگر حجم زیادی از مو در یک بخش جمع شود، کنترل کشش دشوارتر میشود.
با Sectioning صحیح میتوان کشش را در بخشهای مختلف مدیریت کرد و از وارد شدن فشار غیرضروری به مو جلوگیری کرد.
این مسئله در موهای:
- ظریف
- آسیبدیده
- کمتراکم
- بسیار بلند
- سنگین
اهمیت بیشتری دارد.
تقسیمبندی در شینیون متقارن
در مدلهای متقارن، تقسیمبندی دقیق اهمیت بیشتری دارد.
شینیونکار باید بتواند:
- خط مرکزی را حفظ کند.
- دو طرف را با یکدیگر مقایسه کند.
- حجم راست و چپ را کنترل کند.
- ارتفاع دو طرف را هماهنگ نگه دارد.
تقارن به معنی یکسان بودن تکتک موها نیست؛ بلکه به معنی ایجاد تعادل بصری میان دو سمت طراحی است.
تقسیمبندی در شینیون مدرن
در شینیون مدرن، تقسیمبندی میتواند آزادتر باشد، اما این آزادی به معنی بینظمی نیست.
حتی یک شینیون کاملاً آزاد باید ساختار مشخصی داشته باشد.
ممکن است طراحی شامل:
- خطوط مورب
- Sections نامتقارن
- Texture آزاد
- حجمهای متفاوت
- حرکتهای چندجهته
باشد.
اما همه این عناصر باید بخشی از یک طراحی کنترلشده باشند.
بینظمی حرفهای، نتیجه یک نظم پنهان است.
اشتباهات رایج در تقسیمبندی مو
اشتباه اول: تقسیم کردن مو بدون هدف
هر Section باید دلیل مشخصی داشته باشد.
اشتباه دوم: ایجاد Sectionهای بیش از حد
تقسیمبندی زیاد میتواند روند کار را پیچیده کند.
اشتباه سوم: تقسیمبندی بسیار بزرگ
Sectionهای بزرگ ممکن است کنترل حجم و کشش را دشوار کنند.
اشتباه چهارم: بیتوجهی به فرم سر
خطوط تقسیمبندی باید با فرم سر هماهنگ باشند.
اشتباه پنجم: بیتوجهی به طراحی نهایی
Sectioning باید بر اساس مدل نهایی انجام شود.
اشتباه ششم: یکسان دانستن تقسیمبندی همه مدلها
هر طراحی نقشه مخصوص خود را دارد.
مراحل یک تقسیمبندی حرفهای
برای ایجاد یک Sectioning مناسب میتوان این مراحل را در نظر گرفت:
مرحله اول: تحلیل سر
فرم کلی سر و نواحی برجسته و فرورفته بررسی شود.
مرحله دوم: تحلیل مو
ضخامت، تراکم، طول و رفتار مو بررسی شود.
مرحله سوم: مشخص کردن طراحی
محل حجم، پایه، حرکت و فرم اصلی مشخص شود.
مرحله چهارم: تعیین خطوط اصلی
Center، Side، Horizontal، Vertical یا Diagonal بر اساس نیاز طراحی انتخاب شوند.
مرحله پنجم: ایجاد Sectionهای تخصصی
Crown، Crown Area، Nape و سایر نواحی مورد نیاز جدا شوند.
مرحله ششم: کنترل نهایی
قبل از شروع تکنیک اصلی، تقسیمبندی از نظر نظم، تقارن، حجم و دسترسی بررسی شود.
رابطه Sectioning با ابزار و تکنیک
نوع تقسیمبندی میتواند روی انتخاب ابزار نیز تأثیر بگذارد.
برای مثال، ممکن است یک Section برای:
- فرسازی
- پوش
- بافت
- صافسازی
- حجمدهی
- سنجاقگذاری
- ساخت پایه
در نظر گرفته شود.
بنابراین Sectioning باید با تکنیک هماهنگ باشد.
شینیونکار حرفهای قبل از جدا کردن مو، میداند که قرار است با هر قسمت چه کاری انجام دهد.
نقشهخوانی سر؛ مهارت مهم شینیونکار حرفهای
وقتی هنرجو بتواند سر را به شکل یک نقشه سهبعدی تصور کند، اجرای شینیون برای او بسیار قابلکنترلتر میشود.
او دیگر فقط با «مو» کار نمیکند؛ بلکه با:
- نقاط
- خطوط
- سطوح
- حجمها
- جهتها
کار میکند.
این نوع نگاه، شینیون را از یک کار صرفاً اجرایی به یک فرآیند طراحی تبدیل میکند.
رویکرد مرجان خانجانی در آموزش Sectioning
در آموزش تخصصی شینیون، مرجان خانجانی، مدرس بینالمللی شینیون و مدیر آموزشگاه فنیوحرفهای اسطوره در مشهد، شناخت اصول تقسیمبندی و نقشهخوانی سر را بخشی از پایههای مهم آموزش حرفهای میداند.
در این رویکرد، هنرجو نباید تقسیمبندی را صرفاً بهصورت یک الگوی حفظی یاد بگیرد؛ بلکه باید بتواند تشخیص دهد چرا یک Section در یک مدل ایجاد میشود و چه نقشی در نتیجه نهایی دارد.
هدف این است که هنرجو بتواند با تغییر مدل، فرم سر و ویژگی مو، نقشه تقسیمبندی را نیز متناسب با طراحی تغییر دهد.
چکلیست تقسیمبندی قبل از شینیون
قبل از شروع اجرای مدل، این سؤالات را بررسی کنید:
- طراحی کلی شینیون چیست؟
- نقطه اصلی حجم کجاست؟
- Center مشخص شده است؟
- Side Sectionها چگونه هستند؟
- آیا تقسیمبندی Horizontal نیاز است؟
- آیا Vertical Section کاربرد دارد؟
- آیا خطوط Diagonal به طراحی کمک میکنند؟
- Crown در کجا قرار دارد؟
- Crown Area چه محدودهای دارد؟
- Nape چه نقشی در مدل دارد؟
- کدام قسمت برای قاببندی صورت آزاد میماند؟
- آیا تقسیمبندی با فرم سر هماهنگ است؟
- آیا حجم هر Section قابلکنترل است؟
- آیا کشش مو در هر قسمت مناسب است؟
نتیجهگیری فصل چهارم آموزش شنیون
تقسیمبندی مو در شینیون یکی از پایههای اصلی اجرای دقیق و حرفهای است. شینیونکار باید بتواند سر را مانند یک نقشه سهبعدی بررسی کند و بر اساس طراحی، مو را به بخشهای هدفمند تقسیم نماید.
شناخت Center، Side، Horizontal، Vertical، Diagonal، Crown، Crown Area، Nape و سایر نواحی سر به هنرجو کمک میکند ساختار مدل را بهتر درک کند و کنترل بیشتری روی حجم، حرکت، کشش و فرم داشته باشد.
در شینیون حرفهای، تقسیمبندی یک مرحله فرعی نیست؛ بلکه بخشی از خودِ طراحی است.
شینیونکار حرفهای قبل از اجرای مو، نقشه آن را در ذهن خود طراحی میکند.
سوالات متداول فصل چهارم دوره شنیون با مرجان خانجانی
- تقسیمبندی مو در شینیون چیست؟
تقسیمبندی یا Sectioning فرآیند جدا کردن مو به بخشهای مشخص و هدفمند برای کنترل بهتر حجم، جهت، فرم، کشش و اجرای تکنیکهای شینیون است.
- مهمترین تقسیمبندیهای پایه در شینیون کداماند؟
از تقسیمبندیهای پایه میتوان به Center، Side، Horizontal، Vertical و Diagonal اشاره کرد. انتخاب هرکدام به مدل و هدف طراحی بستگی دارد.
- Crown و Nape در شینیون چه اهمیتی دارند؟
Crown ناحیه مهمی برای کنترل ارتفاع و حجم قسمت بالایی سر است و Nape به قسمت پایین پشت گردن مربوط میشود که در طراحی شینیونهای پایین و ساخت پایه اهمیت زیادی دارد.
- آیا تقسیمبندی همه مدلهای شینیون یکسان است؟
خیر. تقسیمبندی باید بر اساس فرم سر، ویژگیهای مو و طراحی نهایی انجام شود. هر مدل شینیون میتواند نقشه Sectioning متفاوتی داشته باشد.
- چرا نقشهخوانی سر برای شینیونکار حرفهای مهم است؟
زیرا به شینیونکار کمک میکند جای حجم، جهت حرکت، پایه و ساختار مدل را قبل از اجرا مشخص کند و با کنترل بهتر Sectionها، نتیجهای دقیقتر و حرفهایتر ایجاد نماید.